Stała wystawa numizmatyczna „Monety i medale na ziemiach polskich X – XX w.” została otwarta w nowej szacie w dniu 28 września 2001 r. Ma ona na celu zaprezentowanie zarówno dziejów pieniądza, jak i historii sztuki medalierskiej w Polsce. Ze względów konserwatorskich banknoty nie są na niej pokazywane. Jest jedną z nielicznych stałych wystaw numizmatycznych w naszym kraju. Autorkami scenariusza są: w części odnoszącej się do monet Małgorzata Koperwas i Jolanta Ścibior, w części odnoszącej się do medali Małgorzata Koperwas.
Starano się eksponować przede wszystkim oryginały ze zbiorów Gabinetu Numizmatycznego Muzeum. Umieszczono nieliczne kopie tylko w przypadku monet i medali bardzo rzadkich, niejednokrotnie zachowanych w pojedynczych egzemplarzach, a istotnych dla historii numizmatyki. Kopie wszystkich monet wykonano z oryginałów znajdujących się w Gabinecie Numizmatycznym Muzeum Narodowego w Krakowie. Jest ich 17 na prezentowanych 688 monet.
Wystawa zaczyna się od prezentacji monet w 7 gablotach wiszących. Układ jest chronologiczny i nominałowy. Są to przede wszystkim emisje władców polskich, uzupełnione tylko monetami obcymi, które były w powszechnym obiegu na ziemiach polskich, zwłaszcza w średniowieczu. Pokazane są również dwa skarby monet z Lubelszczyzny. Jeden jest fragmentem większego skarbu wczesnośredniowiecznych monet, tzw. „krzyżówek” i jest to depozyt. Drugi stanowi własność Muzeum. Składają się na niego monety nowożytne o dużych nominałach, przede wszystkim talary i ich odpowiedniki, głownie obce. Monet polskich są dwie sztuki. Jest on o tyle ciekawy, że z terenu Lubelszczyzny jest odnotowane tylko to jedno znalezisko z tzw. „grubych” monet, a i z terenu Polski takich skarbów nie ma wiele. Przegląd monet kończy się na roku 1989.
Kolejno prezentowane są medale w 11 gablotach, także w układzie chronologicznym, od którego zrobiono dwa wyjątki. Najstarsze medale pokazane są w kopiach, głównie XIX-wiecznych, kolekcjonerskich, co w przypadku tych medali nie należy do rzadkości. Zaprezentowano także jedną gablotę z medalami tzw. autorskimi bądź artystycznymi (i tutaj jest układ alfabetyczny wg autorów). Przegląd kończą dwie gabloty z medalami odnoszącymi się do Lublina w jednej i Lubelszczyzny w drugiej - ostatniej. Wystawa uzupełniona jest przez plansze z tekstami w języku polskim i angielskim informującymi w zarysie o historii monet i medali w Polsce. Są także tablice z ilustracjami obrazującymi rozwój technik menniczych od późnośredniowiecznego warsztatu poczynając na XIX-wiecznej maszynie menniczej kończąc. Na czterech planszach znajdują się mapy. Na trzech znajdują się skarby z Lubelszczyzny z różnych okresów, jedna przedstawia rozmieszczenie mennic na ziemiach polskich w XV – XVIII w. Do wystawy został też opracowany informator do nabycia w kasie Muzeum.
Realizacja wystawy była możliwa dzięki pomocy finansowej ze strony Polsko – Szwajcarskiej Komisji Środków Złotowych. Zakupiono nowoczesny sprzęt ekspozycyjny. Wystawa jest także zabezpieczona zarówno mechanicznie, jak i przez system elektroniczny. Pozwoliło to na zaprezentowanie najcenniejszych eksponatów ze zbiorów Gabinetu Numizmatycznego. Wystawa ta została wyróżniona w konkursie na wydarzenia muzealne za rok 2001, organizowanym przez Ministerstwo Kultury.
;)
;)
